Çarenivîsa bîra me ya tamê: metbexa diya me

Yek ji girêdanên pêşîn ên mirov bi cîhanê re, dibe ku bêyî ku em pê hesiyan, li ser sifreyê dest pê dike.

Berî ku em fêrî axaftinê bibin, em hin bîhnan nas dikin. Bîhna xwarina ku ji tencereyê bilind dibe, dengê rûnê germ, derketina nanê ji firinê, ew bîhna bênav a ku li metbexê ji destên diya me belav dibe… Û nexşeya tamê ya pêşîn a ku em ê heta dawiya jiyanê hilgirin, tam li wê metbexê tê kişandin.

Em li kîjan derê cîhanê çêbin jî, referansa pêşîn a tama me erdnîgariya ku em tê de çêbûne û çanda xwarinê ya malbata ku em mezin kirine ye. Ji ber ku xwarin ne tenê têrkirina zikê ye; di heman demê de bîr e, çand e, aîdiyet e.

Zarokek ku li Hindistanê çêdibe, ji zarokatiya xwe ve hîn dibe ku baharat çiqas giran in, çawa bîhnên cuda tevlihev dibin. Ji bo zarokekî ku li Yûnanistanê mezin dibe, masiyên ku behr pêşkêş dike, zeytûnrûn û tamên sade yên metbexa Behra Spî parçeyekî xwezayî yê jiyana wî ye. Zarokek ku li Tirkiyeyê çêdibe jî di nav çandeke metbexê ya bi hezaran salî de çêdibe.

Li van axan reçeteyên kevnar ên ku ji Hîtîtan heta Selçûqiyan, ji Osmaniyan heta îro hatine veguhastin; bi tamên bêhejmar ên ku goşt, genim, sebze, baharat û ax pêşkêşî me dikin re dibin yek.

Referansa herî taybet

Lê belê di nav vê çanda metbexê ya mezin de jî referansa herî taybet a mirov pir caran pir kesanetir e: xwarina ku diya wî çêdikir.

Ji ber ku xwarinên ku me di zarokatiyê de xwarine ne tenê tama me ya devî, lê hestên me jî teşe dikin. Bîhna şorbeya ku dayikek çêdikir, dikare bi salan şûnde jî me bibe zarokatiya me. Xwarineke tencereyê, pîlavek, sarmayek an kebabek; dikare bibe bîranîneke ku em heman tamê li tu derê din nabînin.

Dibe ku ji ber vê yekê, mirov her ku mezin dibe û metbexên cuda yên cîhanê nas dike jî, her tamê bêyî ku pê bihese bi tiştekî re dide ber hev: «li mala me wisa dihat çêkirin.»

Bîra tamê

Em xwarineke nû dixwin. Dibe ku pir xweş be. Dibe ku pir biha be. Dibe ku ji destê şêfê herî navdar ê cîhanê derketibe. Lê pîvana pêşîn a di hişê me de dîsa ew referansa tamê ye ku di zarokatiya me de ava bûye. Ji ber ku dev ne tenê taman, lê çîrokan jî tîne bîra xwe.

Lê li vir cudahiyeke girîng heye. Pêşveçûna tama devî ya mirov nayê wê wateyê ku ew deriyên xwe ji tamên nû re digire. Berevajî, devekî baş fêr dibe ku dema boriya xwe diparêze, tamên nû jî keşf bike.

Ji bo min çandeke metbexê ya rastîn jî tam li vir dest pê dike. Fêmkirina nû bêyî jibîrkirina borî. Nûjenkirina xwarinekê bêyî windakirina ruhê wê. Guhertina reçeteyekê bi rêzgirtina ji erdnîgariya ku ew anî holê.

Ji ber ku qîmeta xwarinekê tenê ji aliyê malzemeya ku tê bikaranîn ve nayê diyarkirin. Li pişt wê xwarinê erdnîgariyek, malbatek, kevneşopiyek û bîreke ku ji nifşê bo nifşê hatiye veguhastin heye.

Xwaringeha me ya pêşîn

Dibe ku ji ber vê yekê em biçin kîjan derê cîhanê jî, di dawiyê de li metbexa xwe digerin. Ji ber ku çawa erdnîgariya ku mirov tê de çêdibe bandorê li çarenivîsa wî dike, xwarinên ku di zarokatiyê de nas kirine jî çarenivîsa tama wî teşe dikin.

Û mamosteyê pêşîn ê wê çarenivîsê pir caran ne aşpêjek e, lê diya me ye. Metbexa diya me xwaringeha me ya pêşîn e. Hostayê me yê pêşîn diya me ye. Menûya me ya pêşîn sifreya wê ye. Û rêzikên pêşîn ên bîra tamê ya ku em ê heta dawiya jiyanê pêş bixin, bi xwarinên ji destên wê derketî têne nivîsandin.

Dibe ku ji ber vê yekê mirov ne reçeteya hin xwarinan, lê destê diya xwe digere. Ji ber ku hin tam bi reçeteyê nayên çêkirin; hin tam têne bibîranîn.